Yamaç Paraşütü Teknik
Terimleri
Yamaç
paraşütü: Ingilizce - paragliding, Fransızca -Parapente, Almanca -
gleitschirm olarak adlandırılır.
Yamaç Paraşütü'nün kısımları:
Kanat : Yamaç Paraşütünde, havada süzülmeyi sağlayan kumaş kısım
Askı Ipleri : Kanada bağlı olan ipler, kanadın yüzeyine
dengeli bir şekilde dağılırlar.Ortalama 80-90 adet askı ipi vardır
ve bunların her birinin taşıyabilecği yük 80-150 kg arasında değişmektedir.
Taşıyıcı Kolonlar : Askı ipleri bölümlere ayrılarak
kolonlara bağlanır. Bu sayede iplerin zarar görmesi ve dolaşması önlenir.
Aynı zamanda ipler bölümlerine göre ayrılmış olur. Modern kanatlar
3 ve 4 kolonlu olarak üretilirler.
Harnes : Uçuş koltuğu. Üzerindeki karabinalar aracılığıyla
kanada bağlanır. Harnesler vücudunuza göre ayarlanabilirler, yine de
3-4 bedenleri mevcuttur. Harneslerle arkanıza yaslanıp saatler süren uçuşlar
yapabilmeniz için konforlu üretilmişlerdir. Bir harneste yedek paraşüt
yeri, bagaj, yan cepler, telsiz cebi, sırt ve yan korumalar ile speed
sistemi bulunur.
Cell (hücre): Kanadın zarlar aracılığıyla bölümlere ayrılmış
kısımlarına denir. Zarların üzerindeki delikler sayesinde kanadın içindeki
hava sürekli bir cell diğerlerine hareket ederek iç basıncı dengeler.
Leading Edge (hücum kenarı-burun) : Kanadın ön kısmına denir.
Trailing Edge (firar kenarı-kuyruk) : Kanadın arka kısmına
denir.
Flap : Kanadın yan uçlarındaki stabilizelerdir.
Rabit halka : Kolonlardaki ip demetlerini birleştiren çelikten
kare ve üçgen halkalardır.
Karabinalar : Kanadı kolonlardan harnese monte etmeye
yarayan,farklı açma kapama sistemleri olan metal aksamlardır.
Ripstop : Kanadın kumaşının üretiminde kullanılan dokuma
tekniğidir.Kumaşın üzerinde mm''lik kareler vardır ve her bir kare
dikiş vazifesi görür.Bu kareler herhangi bir yırtılma durumunda,yırtığın
büyümesini engeller.
Dacron : Kanatların yapıldığı kumaş türüdür.Özelliği
hafif olması ve çabuk sert form alabilmesidir.
Double-stich : Kanatların üretiminde kullanılan dikiş
sistemidir.Bir düz ve bir zig-zag dikiş yan ayanadır.Şoklarda dikişlerden
biri atarsa diğer dikiş destek görevi görür.
Kordo Hattı : Kanadın kuyruk kısmından burun kısmına kadar
olan mesafeye denir.
Aspect Ratio : Kanadın boyunun enine oranıdır.
Glide Ratio : Süzülme oranıdır.Orta seviye bir kanadın süzülme
oranı ortalama 1/7'dir.Bu rüzgarsız havada 1000 metrelik bir tepeden
havalanan yamaç paraşütünün düz uçarak 7 km. süzülebildiğini gösterir.
Sink Ratio : Kanadın çöküşünün m/sn. olarak ifade
edilmesidir.
Hücum Açısı : Kanadın uçuş yönü ile kanat doğrultusu arasında
kalan açıdır.Hücum açısı fren konumları arttırıldıkça
artar,fren konumlarlı azaltıldıkça azalır.Hücum açısının düşük
ya da yüksek olması uçuş performansını etkiler.
Durum Açısı : Kanat doğrultusu ile ufuk çizgisi arasındaki açıdır.
Süzülme Açısı : Uçuş yönü ile ufuk çizgisi arasındaki açıdır.Bu
açı kanadın performansını belirler.
Yer Hızı : Kanadın ve pilotun yere göre hızıdır.
Hava Hızı : Kanat üzerinden geçen havanın hızıdır.
Rüzgar Hızı : Rüzgarın esiş hızıdır.
S Paterni : Iniş manevrasıdır.
8 Paterni : Daha dar alanlarda kullanılabilen bir iniş manevrasıdır.
Irtifa : Uçuş yapılan yükseklik.
Termik : Dikine hareket eden;hava akımlarıdır.Yamaç paraşütçüleri
yükselen hava akımlarını kullanarak binlerce metre yükselip,kilometrelerce
uzağa giderler.En uzun uçuş 337 km, pilot:Bojan Marcic,
yer:Kuruman-G.Afrika.
Türbülans: Düzensiz,stabil olmayan hava akımlarına denir.Yamaç
paraşütçüleri için tehlike oluşturur.
Rotar : Oluşumlar arkasında oluşan düzensiz hava
hareketleridir.
Dust Devil : Soğuk hava ile karşılaşan termikleri oluşturduğu
küçük hortumlardır.
Soaring : Yamaç paraşütçüleri,yamaçların rüzgara bakan
taraflarının önünde oluşan kaldırıcı bandı kullanarak saatler süren
uçuşlar yaparlar.Bu tür uçuşlara soaring uçuşu ya da yelken uçuşu
denir.
PLF : 5 nokta taklası olarak da bilinir.Sert bir inişte ya da bir
kaza durumunda şoku vücudun 5 ayrı noktasına dağıtmak amacıyla
kullanılır.
Stall : Kanadın yüksek hücum açısına bağlı olarak,hava hızının
düşmesi sonucu üzerindeki kaldırıcı kuvvetlerin ortadan kalkmasıdır.
Stall sonucu;ileri gidiş durur ve hızlı bir irtifa kaybediş başlar.
Spin : Kanadın üç eksende koordinesiz dönüşdür.Spin sırasında
kanat üzerinde pilotun kontrolü kaybolur.
Spiral Dönüş :Bir çöküş manevrasıdır.Bir eksen etrafında
koordineli 360 derecelik dönüşlerdir. Budönüşler sırasında
pilot,merkezkaç kuvveti etkisiyle kanadın dışına itilir ve kanad dönüşleri
hızlanıp,dalarak gerçekleştirir.Spiral dönüşlerde oluşan yüksek hız
ve merkezkaç kuvveti etkisinden dolayı kanada binen yük artar.Bu dönüşler
sırasında çöküş çok yüksektir.
Big Ears : Bir çöküş manevrasıdır.Kanad uç kısımlarından
bilinçli olarak söndürülür.Söndürülen alan arttıkça taşıyıcı
kısım azalır ve çöküş artar.
Wingover : Bir çöküş manevrasıdır,aynı zamanda akrobasi amaçlı
da kullanılır.
B-line Stall : Bir çöküş manvrasıdır.Kanat Bkolonları kullanılarak
söndürülür;kanadın dış yüzeyi ikiye katlanır ve hızlı bir çöküş
başlar,8-10 m/sn.
Asimetrik Kapanma : Kanadın tek tarafının kapanmasıdır.Müdahale
edilmezse ya da yanlış müdahalelerde pilot için tehlikeli olabilir.
Windsock : Rüzgarın esiş yönünü anlamamıza yarayan hafif
kumaştan yapılmış basit bir araçtır. Kalkış ve iniş bölgelerine
dikilirler.Uzunca bir sopaya ya da boruya takılarak kullanılırlar.
Stremer : Rüzgarın esiş yönünü göstermesi için kullanılan
bez ve kağıt parçalarına denir.
T Pano : iniş bölgesinde rüzgarın esiş yönünü belirtmek
amacı ile kullanılır.
Speed Bar : Kanadın hızını arttırmak amacı ile kullanılır.
İp
ve makara sistemi ile hernese ve kanadın speed sistemine bağlıdır.Ayaklarla
itilerek kullanılır.
Windmeter (anomometre) : Rüzgarın hızını ölçmeye yarayan
alete ya da cihaza verilen ad.
Vario : Uçuş sırasında yükseliş ile çöküşü,sesli ve görüntülü
olarak bildiren cihaza verilen ad.Vario'lar termiklerin kaldırıcılığının
daha iyi anlaşılması ve merkezinin daha kolay bulunması amacı
ilekullanılırlar.
Altimetre : Yüksekliği bildiren cihaza verilen ad.
GPS : Anında dünya üzerinde nerede olduğunuzu haber veren küçük
üniteler.Uydular aracılığıyla pozisyonunuzu gösteren araçlardır.Aynı
zamanda yerden ne kadar yüksekte olduğunuzu da haber verirler.
Balast : Uçuşta kullanılan ekstra ağırlık.
geri
/ zurück |