Kezban Korkmaz  "Türk Edebiyatı-Modernin Klasikleri"
(Türkische Literatur-Klasiker der Moderne)  isimli inceleme kitabının yazarı, Frankfurt'ta yaşayan Türkolog Beatrix Caner'in Türk edebiyatı hakkındaki görüşlerini aldı.

 






Deutsch
Englisch
Türkisch

Parçalanmanın Türk Romanına Yansıması
Adalet Ağaoğlu

Bu kitaba başlamadan uzun zaman önce Almanca dilinde Türk edebiyatının birkaç değerli eserine değişik açılardan çözümlemeler getirmek istemiştim. Amacım, Almanya'da tanınmayan birçok Türk yazarı ve eserlerini çevirmek değil, düşünsel düzeylerini, edebî değerlerini ortaya koymaktı. Örneğin Ferit Edgü'nün "0" romanı ("Hakkari'de Bir Mevsim") varoluşçu bir temele dayanıyor, ama aynı zamanda yazar bu akıma ters düşen bir başka yazardan alıntı yaparak kitabına başlıyor: Carlos Castaneda'nm "Don Huan'ın Öğretileri" adlı kitabından.
"0" romanında, dünya edebiyatında belirgin olan iki değişik dünya algılaması karşılaşıyor ve eşdeğerli bir sonuca, bir senteze götürülüyor. Sartre'ın "yaşamın haritası" Ferit Edgü'de "çözülmez" sıfatıyla değişime uğramış şekliyle okurun karşısına çıkar. Carlos Castaneda'nın "rüya" değerlendirmesi ise bireye içsel bir temel yaratıyor. Karşımıza çıkan Türk entellektüeli bu açıdan burada yeni bir "tip"tir, ama "tiplemeye" uğratılmadan bir bireydir. Bu roman kişisinde bileşen iki dünya görüşünden meydana gelen yeni insan dünyanın düşünsel zıtlıklarını kendi zihninde dengeleyebilen, olgun biridir. Bu roman ve Ferit Edgü'nün daha birçok eseri, edebi açıdan yenilikler getirdi, bunları incelemeden geçmemeliyiz. Bu yazar sıradışı değerler ortaya koyuyor, bunların birçok açıdan değerlendirihnesi şarttır. Ve tabii onun gibi daha birçok Türk yazarının ve eserinin.
Türk edebiyatını biraz önce belirttiğim yönleriyle tanıtmak istediğim zaman, anladım ki, Almanya'da buna temel daha hazır değil. Bu şu anlama geliyor. Türk edebiyatı, birçok kişinin benden önce de belirttiği gibi, sahnenin pek dışında duruyor. Tüık edebiyatı Almanya'da birçok açıdan marjinal bir durumda. Bu tecrübeden sonra kitabımı temel ihtiyaçlara göre yazmak istedim. Esas yapmak istediğim çözümlemelere böylece tarihsel bir giriş, yazarlar hakkında genel bilgi, bibliyografya da hazırladım. Bir de modern Türk edebiyatının ilk adımlarından başlamam gerektiğini anladım. Kitap onun için modernin Türk toplumuna girişiyle başlıyor. Tanzimat edebiyatına ve ilk düşünsel hareketlere geniş yer veriliyor. Ancak böyle bir temelden sonra klasikleşmiş yazarları ve eserlerini tanıtmayı doğru buldum.
Bu noktada yaptığım bir başka yenilik de, yazarlar ve sözkonusu eserler hakkında Türk eleştirmenlerinin yazdığı en önemli değerlendirmelerini de biraraya getirdim. Böylece Türk edebiyatının bir dönemi bütünüyle okurların karşısına çıkıyor.
Bunların dışında, eserlere kendi değerlendirmelerimi ve çözümlemelerimi getirdim. Bunlarla amacım, özellikle genç okurlara bir tartışma temeli hazırlamaktı. Çünkü edebiyatı birçok açıdan değerlendirmek mümkün, hatta gereklidir. Değişik görüşlere ihtiyaç vardır.
Umarım, hazırladığım bu ilk cilt Türk edebiyatımn zenginliğini, çok yönlülüğünü, kalitesini ortaya koymuştur, ve şimdiye kadar yerleşmiş olan olumsuz imaj bundan sonra değişecek.