Avrupa
Türkleri
Federal Almanya ve Diğer Avrupa Birliği Ülkelerinde Çalışan Türklerin Ekonomik
Gücü
Faruk Şen-Yunus Ulusoy-Güray Öz
Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan Türkler
gerek nicelik gerek nitelik olarak önemli, dikkate alınması gereken bir büyüklüğe
ulaştılar. 1997 yılı rakamlarına göre 3 milyon 300 bin Türk vatandaşı birlik
sınırları içinde yaşıyor. Belirli bir düşüş göstermesine rağmen Avrupa
ülkeleri ortalamasının üstünde olan doğum oranı, aile birleşimi, bu kapsamda
Türkiye'den evlilikler vb. Nedenlerle artmaya devam eden ve edecek olan Türk nüfus,
genç bir nüfus olarak da dikkati çekiyor. Önümüzdeki yıllarda bulundukları
ülkelerin vatandaşlıklarını tercih eden Türklerin sayılarının artacağından yola
çıkılırsa, Türk vatandaşlarının sayısının istatistiklerde azalacağı ya da
yerinde sayacağı söylenebilir; ancak bu, Türk kökenli Birlik ülkeleri yurttaşları
ve Türk yurttaşlarının sosyal, ekonomik ve politik bir olgu olarak değerlendirilmesi
gerekliliğini ortadan kaldırmayacaktır.
Birlik ülkelerinde yaşayan Türk vatandaşları, kuşkusuz bulundukları ülkelerin
göç olgusuna yaklaşım farklılıkları nedeniyle farklı koşullarda ve farklı
sorunlarla karşılaştılar. Her şeye rağmen, 400 yılı aşkın göç süreci sonunda
bulundukları ülkelerin ekonomik, sosyal ve politik yaşamında dikkate değer bir yer
edindiler. Bulundukları ülkelerle kalıçılaştıkları artık somut, gözle görülür
bir hale gelen Türkler, zaman içinde işçilerden oluşan bir göçmen topluluğu
olmaktan da çıktılar. Sosyal yapılarındaki değişim, ekonomiye katkılarının
yalnızca işçi olarakdeğil, aynı zamanda irili ufaklı işadamı, memur vb.
Kategorilerle bir zenginleşme eğilimi gösterdi. Birinci kuşaktan Türkler emekli
olurken, üniversite öğrencilerinin ve bununla da bağlı olarak farklı toplumsal
alanlarda hizmet gören Türklerin sayıları arttı.
Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan Türklerin bulundukları ülkelere uyumları
konusunda belirli zorluklarla karşılaştıkları bilinen bir gerçektir. Bu zorlukta
göç alan AB ülkelerinin göçün geleceği ve göçmenlerin uyumu konusunda sağlam,
tutarlı konseptler geliştirmemiş olmalarının payı da büyüktür. Bir anlamda
Türkler bulundukları ülkelerde uyum konusunda kendileri aktif çaba harcamak durumunda
kalmışlar ve bu çabalarında da genellikle karşılarında çok farklı yaklaşımlar
bulmuşlar, tutarlı devlet politikaları ile ise karşılaşmamışlardır. Birlik
ülkeleri içinde en fazla Türk'ün yaşadığı Almanya örneği dikkate alınırsa, bu
ülkede Türkler uzun zaman ve (bazı politik odaklara bakılırsa halen) misafir olarak
görülmekte, ama bu, somut durumu yansıtmamaktadır. Son zamanlarda Avrupa Birliği'nde
göç ve göçmenler konusunda sayısı artan çalışmalar, Almanya ve bazı ülkelerde,
inişli çıkışlı da olsa, konuyu daha kapsamlı ele alma girişimleri, sevindirici
olmakla birlikte ne yazık ki, yeterli olmaktan uzaktır. Federal Almanya ve diğer Avrupa
Birliği ülkelerindeki göç hareketleri konusunda, kurulduğu günden bu yana bilimsel
çalışmalar yapan Türkiye
Araştırmalar Merkezi, "Avrupa Türkleri" adlı çalışmada Avrupa
Birliği ülkelerindeki Türklerin bulundukları ülkelere ekonomik katkılarını
araştırmaktadır.
Avrupa Birliği ülkelerindeki Türklerin bulundukları ülkelerde yarattıkları değer,
ülkelerin gayri safi milli hasılalarına yaptıkları katkı üzerine şimdiye kadar
kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Türkiye Araştırmalar Merkezi bu oldukça
güç iş için iki yıla yakın bir zamandır çaba harcamaktadır. Gerek Avrupa Birliği
ülkeleri istatistik kurumlarının çalışma yöntemlerinin farklılıkları, gerek
Avrupa Birliği istatistik kurumunda bu konuda çok yeni verilere ulaşmanın
güçlüğü, çoğu zaman mümkün olmaması, çalışmayı zorlaştırmıştır. Bununla
birlikte, eldeki verilerle yapılan ve titiz bir çalışmayla ulaşılan sonuçlar,
Avrupa Birliği ülkelerindeki Türklerin ekonomik katkıları konusunda sağlam bir fikir
vermektedir.
Avrupa Birliği ülkeleri içinde en fazla göç alan ve göçmenler içinde Türklerin 2
milyonu aşkın nüfusla en başta geldiği ülke, Almanya'dır. Bu nedenle "Avrupa
Türkleri" adlı çalışmada Almanya özel bir yer tutmaktadır.
Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan Türklerin bulundukları ülkelerdeki sosyal,
ekonomik ve politik durumları kuşkusuz Türk araştırmacıları, bilimadamları, Türk
politikacıları açısından da önem taşımaktadır. Avrupa Türkleri, sosyal, ekonomik
ve politik etkileriyle Avrupa Birliğ içinde niceliksel bakımdan bazı Avrupa Birliği
ülkeleri kadar yer tutmaktadırlar. Avrupa Birliğ iile inişli çıkışlı bir ilişki
süreci yaşayan ve gelecekte Avrupa Birliği üyesi olma çabası içindeki Türkiye
açısından, Avrupalı Türkler, varlıkları ve güçleriyle dikkate değer öncü bir
güç konumundadırlar.
kitapları
Çağ Pazarlama, Gazete, Dergi, Kitap Basın ve Yayın A.Ş.
Türkocağı Cad. 39/41-34334 Cağaloğlu-İstanbul
Telefon: 5140196
E-Mail : postakutusu@cumhuriyet.com.tr
